„Księżna Izabela Czartoryska (właściwie Elżbieta Dorota z Flemmingów, 1746–1835) była jedną z najważniejszych i najbardziej barwnych postaci polskiego oświecenia. To arystokratka, pisarka, wielka mecenaska sztuki oraz twórczyni pierwszego polskiego muzeum.W swojej rezydencji w Puławach założyła Świątynię Sybilli (1801) oraz Dom Gotycki (1809). Gromadziła tam pamiątki narodowe, mające podtrzymać ducha patriotyzmu po utracie niepodległości przez Polskę. To z myślą o jej puławskiej kolekcji jej syn, Adam Jerzy Czartoryski, zakupił we Włoszech m.in. słynny obraz „Dama z gronostajem” Leonarda da Vinci oraz „Krajobraz z miłosiernym Samarytaninem” Rembrandta. Wraz z mężem, Adamem Kazimierzem Czartoryskim, przekształciła Puławy w tętniący życiem ośrodek kulturalny i polityczny, który rywalizował z dworem królewskim w Warszawie. Pisała książki (m.in. popularny podręcznik dla ludu Pielgrzym w Dobromilu) oraz była pionierką w zakładaniu szkół dla chłopów i propagowaniu oświaty. Zaprojektowała również słynne ogrody romantyczne (m.in. w Powązkach i Puławach). Była kobietą niezwykle niezależną, słynącą z urody, inteligencji oraz licznych romansów z wpływowymi mężczyznami epoki, w tym z królem Stanisławem Augustem Poniatowskim czy rosyjskim posłem Mikołajem Repninem.” – czytamy na facebookowej stronie Ożywiamy Historie.
Izabela Czartoryska była jednocześnie postacią związaną z miastem Siedlce. Jej rodzina odziedziczyła bowiem miasto po śmierci księżnej Aleksandry Ogińskiej w 1798 roku.
– Cały tzw. klucz siedlecki, czyli miasto z okolicznymi dobrami, przeszło na własność właśnie Izabeli Czartoryskiej, w której rękach były do 1807 roku, kiedy Czartoryscy zamienili dobra siedleckie na inne dobra na Lubelszczyźnie. – informuje Piotr Ługowski, historyk sztuki i badacz XVIII-wiecznych Siedlec, prowadzący facebookowy fanpage Siedlce w kręgu sztuki.
Odtworzony przy pomocy sztucznej inteligencji wizerunek Izabeli Czartoryskiej jest częścią większego projektu, realizowanego przez twórców strony Ożywiamy Historie, których głównym celem jest chęć „oddania ducha dawnych miejsc i dawnych czasów” w sposób interesujący i atrakcyjny dla współczesnego odbiorcy.
